Những xu hướng công nghệ nổi bật năm 2020

Những xu hướng công nghệ nổi bật năm 2020

Gartner đã đưa ra top 10 xu hướng công nghệ chiến lược, được kỳ vọng tạo ra các cơ hội và sự đột phá lớn trong vòng 5 đến 10 năm tới. Các xu hướng được cấu trúc xoay quanh ý tưởng về không gian thông minh tập trung vào con người, có nghĩa là xem xét các công nghệ này sẽ ảnh hưởng đến con người như thế nào (ví dụ: khách hàng, nhân viên) và những nơi họ sống (ví dụ: nhà, văn phòng, xe hơi).

​Các xu hướng công nghệ không thể tồn tại tách biệt, theo đó, các nhà lãnh đạo CNTT phải quyết định kết hợp của các xu hướng công nghệ như thế nào để thúc đẩy sự đổi mới và chiến lược nhất.

Ví dụ, trí tuệ nhân tạo (AI) dưới dạng học máy (ML) với siêu tự động và điện toán biên có thể được kết hợp để cho phép các tòa nhà thông minh và không gian thành phố tích hợp cao. Đổi lại, những sự kết hợp công nghệ này cho phép dân chủ hóa hơn nữa công nghệ.

1. Siêu tự động hóa (Hyper-automation)

Tự động hóa sử dụng công nghệ để tự động hóa các nhiệm vụ mà trước đây cần đến con người.Siêu tự động hóa (Hyperautomation) liên quan đến việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến, bao gồm AI và học máy, để ngày càng tự động hóa các quy trình và tăng cường hỗ trợ con người. Siêu tự động hóa trải rộng trên một loạt các công cụ có thể được tự động hóa, nhưng cũng đề cập đến sự tinh vi của tự động hóa (ví dụ, khám phá, phân tích, thiết kế, tự động hóa, đo lường, giám sát, đánh giá lại).

Vì không có công cụ đơn lẻ nào có thể thay thế con người, ngày nay, siêu tự động hóa liên quan đến sự kết hợp của các công cụ, bao gồm tự động hóa quá trình robot (RPA), phần mềm quản lý doanh nghiệp thông minh (iBPMS) và AI, với mục tiêu đưa ra quyết định ngày càng dựa trên AI.

Mặc dù không phải là mục tiêu chính, siêu tự động hóa thường dẫn đến việc tạo ra một bộ đôi kỹ thuật số của tổ chức (Digital twin of the organization – DTO), cho phép các tổ chức hình dung cách các chức năng, quy trình và các chỉ số hiệu suất chính tương tác với giá trị ổ đĩa. DTO sau đó trở thành một phần không thể thiếu của quá trình siêu tự động hóa, cung cấp thông tin liên tục, thời gian thực về tổ chức và thúc đẩy các cơ hội kinh doanh quan trọng.

2. Đa trải nghiệm (Multi-experience)

Việc trải nghiệm sẽ thay đổi chủ thể từ “người hiểu công nghệ” sang “công nghệ (phải) hiểu con người”. Xu hướng này đã phát triển khả năng tương tác với máy tính từ 1 phương thức truyền thống duy nhất trước đây thành nhiều phương thức hơn như giao tiếp bằng các giác

Ví dụ: Domino Pizza đã tạo ra một trải nghiệm vượt ra khỏi việc đặt hàng đơn thuần dựa trên ứng dụng như việc làm bánh tự động, theo dõi hành trình giao pizza trực tuyến và giao tiếp loa thông minh.

Trong tương lai, xu hướng này sẽ trở thành thứ được gọi là trải nghiệm mọi nơi, nhưng hiện tại việc đa trải nghiệm này chỉ mới tập trung vào các công nghệ như tương tác thực tế (Augmented Reality – AR), thực tế ảo (Virtual Reality – VR) hoặc kết hợp cả hai kèm các công nghệ cảm biến. Sự kết hợp của các công nghệ này có thể tạo ra một trải nghiệm hoàn toàn mới giữa một thế giới mô phỏng thực tế hoàn toàn như VR hoặc được bổ sung các chi tiết vào thế giới thực tại bằng AR.

3. Dân chủ hóa (Democratization of Technology)

Dân chủ hóa công nghệ có nghĩa là giúp mọi người có thể tiếp cận dễ dàng các vấn đề về chuyên môn kỹ thuật hoặc kinh doanh mà không cần phải qua đào tạo (tốn kém).

Nó tập trung vào bốn lĩnh vực chính – phát triển ứng dụng, dữ liệu và phân tích, thiết kế và kiến thức – và thường được gọi là quyền truy cập của công dân, điều này dẫn đến sự gia tăng của các nhà khoa học dữ liệu công dân, lập trình viên công dân và hơn thế nữa.

Ví dụ, dân chủ hóa sẽ cho phép các nhà phát triển tạo ra các mô hình dữ liệu mà người dùng không cần phải có các kỹ năng của một chuyên gia về dữ liệu. Thay vào đó, họ sẽ dựa vào sự phát triển của AI để tạo mã và tự động hóa thử nghiệm.

4. Thúc đẩy tiến hóa con người (Human Augmentation)

Tiến hóa con người bằng cách sử dụng công nghệ để nâng cao kinh nghiệm nhận thức và thể chất của một người.

Nâng cao vật lý thay đổi khả năng vật lý vốn có bằng cách cấy ghép hoặc lưu trữ một công nghệ bên trong hoặc trên cơ thể. Ví dụ, ngành công nghiệp ô tô hoặc khai thác sử dụng thiết bị đeo để cải thiện an toàn cho công nhân. Trong các ngành công nghiệp khác, như bán lẻ và du lịch, thiết bị đeo được sử dụng để tăng năng suất của công nhân.

Nâng cao thể chất rơi vào bốn loại chính: Tăng cường cảm giác (thính giác, thị giác, nhận thức), bổ sung và tăng cường chức năng sinh học (exoskeletons, chân tay giả), tăng cường não (cấy ghép để điều trị co giật) và tăng cường gen (gen soma và liệu pháp tế bào).

Tăng cường nhận thức giúp tăng cường khả năng suy nghĩ và đưa ra quyết định tốt hơn của con người, ví dụ, khai thác thông tin và ứng dụng để tăng cường học tập hoặc trải nghiệm mới. Nâng cao nhận thức cũng bao gồm một số công nghệ trong danh mục tăng cường trí não vì chúng là cấy ghép vật lý đối phó với lý luận nhận thức.

Thúc đẩy tiến hóa con người còn liên quan đến một loạt các ý nghĩa về văn hóa và đạo đức. Ví dụ, sử dụng các công nghệ CRISPR để tăng cường gen có ý nghĩa đạo đức quan trọng.

5. Tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc (Transparency and Traceability)

Sự phát triển của công nghệ đang tạo ra một cuộc khủng hoảng niềm tin. Khi người tiêu dùng nhận thức rõ hơn về cách dữ liệu của họ được thu thập và sử dụng, các tổ chức cũng nhận ra trách nhiệm ngày càng tăng của việc lưu trữ và thu thập dữ liệu.

Ngoài ra, AI và học máy ngày càng được sử dụng để đưa ra quyết định thay cho con người, liên quan cuộc khủng hoảng niềm tin và thúc đẩy nhu cầu về các ý tưởng như quản trị AI và explainable AI (một dạng nâng cao của AI, giải thích được cho người dùng vì sao AI hoạt động và vì sao nên tin tưởng vào kết quả từ AI).

Xu hướng này đòi hỏi phải tập trung vào 6 yếu tố chính của niềm tin: Đạo đức, liêm chính, cởi mở, trách nhiệm, năng lực và tính nhất quán.

Các quy định, như Quy định bảo vệ dữ liệu chung (GDPR) của Liên minh châu Âu, đang được thực thi trên toàn thế giới, thúc đẩy sự tiến hóa và đặt ra các quy tắc nền tảng cho các tổ chức.

6. Điện toán biên (The Empowered Edge)

Điện toán biên (Edge computing) là một cấu trúc liên kết nơi xử lý thông tin và thu thập và phân phối nội dung được đặt gần hơn với các nguồn thông tin, với ý tưởng rằng việc giữ lưu lượng truy cập cục bộ và phân phối sẽ giảm độ trễ.

Điều này bao gồm tất cả các công nghệ trên Internet vạn vật (IoT). Biên được trao quyền xem xét cách các thiết bị này tăng lên và hình thành nền tảng cho không gian thông minh, đồng thời di chuyển các ứng dụng và dịch vụ chính đến gần hơn với những người và thiết bị sử dụng chúng.

Đến năm 2023, số lượng thiết bị thông minh ở biên mạng nhiều hơn gấp 20 lần so với hệ thống mạng hiện tại.

7. Đám mây phân tán (Distributed Cloud)

Đám mây phân tán đề cập đến việc phân phối các dịch vụ đám mây công cộng đến các địa điểm bên ngoài trung tâm dữ liệu vật lý của nhà cung cấp đám mây, nhưng vẫn được nhà cung cấp kiểm soát.

Trong đám mây phân tán, nhà cung cấp đám mây chịu trách nhiệm cho tất cả các khía cạnh của kiến trúc dịch vụ đám mây, phân phối, vận hành, quản trị và cập nhật.

Sự phát triển từ đám mây công cộng tập trung sang đám mây công cộng phân tán mở ra một kỷ nguyên mới của điện toán đám mây.

Đám mây phân tán cho phép các trung tâm dữ liệu được đặt ở bất cứ đâu. Điều này giải quyết cả các vấn đề kỹ thuật như độ trễ và cả những thách thức pháp lý như chủ quyền dữ liệu. Nó cũng mang lại các lợi ích của dịch vụ đám mây công cộng bên cạnh các lợi ích của đám mây riêng, cục bộ.

8. Thêm nhiều thiết bị tự hành (MORE Autonomous Things)

Những thiết bị tự hành, bao gồm máy bay không người lái, robot, tàu và thiết bị, khai thác AI để thực hiện các nhiệm vụ thường được con người thực hiện. Công nghệ này hoạt động trên một phổ thông minh, từ bán tự động đến tự động hoàn toàn và trên nhiều môi trường khác nhau bao gồm không trung, biển và đất liền.

Mặc dù hiện tại những thiết bị tự hành chủ yếu tồn tại trong môi trường được kiểm soát, như trong hầm mỏ hoặc nhà kho, tiến tới phát triển trong cả các không gian công cộng mở. Những thiết bị tự hành cũng sẽ chuyển từ độc lập sang hợp tác, chẳng hạn như máy bay không người lái được sử dụng trong Thế vận hội Olympic mùa Đông năm 2018.

Tuy nhiên, những thiết bị tự lái không thể thay thế bộ não con người và hoạt động hiệu quả nhất với mục đích được xác định rõ ràng, có phạm vi rộng.

9. Tiền ảo và Blockchain (Cryptocurrency and Practical Blockchain)

Blockchain là một loại sổ cái phân tán, một danh sách mở rộng theo thứ tự thời gian của các hồ sơ giao dịch được ký bằng mật mã, không thể hủy ngang, được chia sẻ bởi tất cả những người tham gia trong mạng.

Blockchain cũng cho phép các bên truy xuất nguồn gốc tài sản của mình, điều này có lợi cho tài sản truyền thống, đồng thời cũng mở đường cho các mục đích sử dụng khác như truy tìm các bệnh dịch do thực phẩm gây ra khi truy xuất nhà cung cấp ban đầu. Công nghệ này cũng cho phép hai hoặc nhiều bên tham gia không biết nhau tương tác an toàn trong môi trường kỹ thuật số và trao đổi giá trị mà không cần đến cơ quan tập trung.

Mô hình blockchain hoàn chỉnh bao gồm năm yếu tố: Một sổ cái được chia sẻ và phân phối, sổ cái bất biến và có thể theo dõi, mã hóa, mã thông báo (token) và một cơ chế đồng thuận công cộng phân tán. Tuy nhiên, blockchain vẫn chưa chín muồi để triển khai doanh nghiệp do một loạt các vấn đề kỹ thuật bao gồm khả năng mở rộng và khả năng tương tác kém.

Các hệ thống blockchain cho doanh nghiệp ngày nay có cách tiếp cận thực tế và chỉ thực hiện một số tính năng của một blockchain hoàn chỉnh bằng cách làm cho sổ cái độc lập với các ứng dụng và người tham gia riêng lẻ và sao chép sổ cái qua một mạng phân tán để tạo ra một bản ghi có thẩm quyền về các sự kiện quan trọng.

Mọi người có quyền truy cập được phép đều nhìn thấy cùng một thông tin và việc tích hợp được đơn giản hóa bằng cách sử dụng một blockchain được chia sẻ duy nhất. Đồng thuận được xử lý thông qua các mô hình tư nhân truyền thống hơn.

Trong tương lai, blockchain thực sự hoặc “blockchain hoàn chỉnh”, sẽ có tiềm năng thay đổi toàn diện các ngành công nghiệp và cuối cùng là nền kinh tế, khi các công nghệ bổ sung như AI và IoT bắt đầu tích hợp cùng với blockchain.

Điều này mở rộng thành phần tham gia blockchain bao gồm máy móc, sẽ có thể trao đổi nhiều loại tài sản – từ tiền sang bất động sản. Ví dụ, một chiếc xe sẽ có thể thương lượng giá bảo hiểm trực tiếp với công ty bảo hiểm dựa trên dữ liệu được thu thập bởi các cảm biến của nó.

Blockchain, đã xuất hiện trong các dự án thử nghiệm và phạm vi nhỏ, sẽ có khả năng mở rộng hoàn toàn vào năm 2023.

10.  Bảo mật AI (AI security)

Các công nghệ mới như siêu tự động hóa và những đồ vật tự động hóa mang đến cơ hội chuyển đổi trong thế giới kinh doanh. Tuy nhiên, các công nghệ này cũng tạo ra lỗ hổng bảo mật trong các điểm tấn công tiềm năng mới. Các nhóm bảo mật phải giải quyết những thách thức này và nhận thức được AI sẽ tác động đến không gian bảo mật như thế nào.

Nguồn: ICT Vietnam / towardsdatascience.com

Related Posts

viVietnamese
en_USEnglish viVietnamese